10 روش تشخیص طلا اصل از بدل و تقلبی (روش های خانگی)

در این مطلب می‌خوانید:

در دنیای امروز، خرید طلای اصل و باکیفیت به دغدغه‌ای مهم برای بسیاری از افراد تبدیل شده است. متاسفانه، بازار پر از جواهرات تقلبی و بدلی است که به جای طلای واقعی به مشتریان فروخته می‌شود. این امر ضررهای مالی و عاطفی زیادی را به خریداران تحمیل می‌کند. به همین دلیل، در این مقاله قصد داریم به بررسی روش‌های مختلف تشخیص طلا اصل از بدل و تقلبی بپردازیم.

در این راهنمای جامع، با 10  روش کاربردی و دقیق آشنا خواهید شد که به شما کمک می‌کنند تا طلای واقعی را از انواع تقلبی آن به آسانی تشخیص دهید.

1. بررسی اعداد و مهر حک شده روی طلا

یکی از مهم ترین نشانه‌های طلای اصل، وجود علامت گذاری یا همان مهر روی آن است. این مهر نشان دهنده عیار طلا، یعنی میزان طلای خالص موجود در قطعه، به حساب می‌آید. عیار طلا با واحد کره یا K نشان داده می‌شود و به عنوان مثال، طلای 18 عیار معادل 75 درصد طلای خالص است. علامت گذاری طلا به صورت اعداد و حروف حک می‌شود. 

برای مثال، 750 نشان دهنده طلای 18 عیار، 585 نشان دهنده طلای 14 عیار و 999 نشان دهنده طلای 24 عیار یا طلای خالص است. استفاده از علامت گذاری فقط به عنوان یک روش اولیه برای تشخیص طلای اصل کافی نیست از طرفی برخی جواهرات تقلبی نیز دارای علامت گذاری‌های مشابه طلا هستند.

بیشتر بخوانید: طلای آبشده چیست؟

2. تست آهنربا برای بررسی طلا اصل از فیک

تست آهنربا یکی از روش‌های رایج برای تشخیص طلای واقعی از تقلبی است. با این حال، به دلیل وجود برخی از محدودیت‌ها، اتکا به این روش به تنهایی کافی نیست. در این روش، شما باید از یک آهنربای قوی برای بررسی واکنش جواهرات طلا استفاده کنید. طلا به عنوان یک فلز دیامغناطیسی، جذب آهنربا نمی‌شود، در حالی که بسیاری از فلزات موجود دیگر در جواهرات تقلبی مانند آهن، نیکل و فولاد، مغناطیسی هستند.

اگر جواهر به آهنربا بچسبد، احتمالاً طلای واقعی نیست. با این حال، این تست قطعی نیست زیرا:

همه جواهرات تقلبی مغناطیسی نیستند: برخی از جواهرات بدلی از فلزات غیر مغناطیسی مانند مس یا برنج ساخته شده اند.

طلای سفید ممکن است به آهنربا بچسبد: طلای سفید آلیاژی از طلا با فلزات دیگر مانند نیکل است که می‌تواند خاصیت مغناطیسی ضعیفی ایجاد کند. 

بیشتر بخوانید: فرق طلای سفید و زرد

3. تست چگالی طلای اصل از تقلبی

یکی از بارزترین ویژگی‌های انواع طلا نظیر انگشتر طلا مردانه تراکم بالای آن است. در واقع، طلا به قدری متراکم است که تنها تعداد انگشت شماری از فلزات می‌توانند از آن پیشی بگیرند. این تراکم بالا به قدری است که باعث می‌شود یک تکه طلای خالص در لیوان آب فرو برود.

دانستن چگالی طلا می‌تواند ابزاری مفید برای تشخیص طلای واقعی از طلای تقلبی باشد. به عنوان مثال، جواهرات طلای زرد 24 عیار به طور معمول 19 گرم در هر میلی لیتر وزن دارند. اگر جواهری که دارید از این مقدار سنگین تر باشد، نشان دهنده وجود طلای خالص تر در آن است.

با این حال، برای انجام این آزمایش به طور دقیق، باید احتیاط کنید که هیچ سنگ قیمتی یا تزئینی دیگری روی جواهرات نباشد، زیرا این موارد می‌توانند بر وزن کلی آن تاثیر بگذارند و نتایج را نامعتبر کنند؛ بنابراین، به یاد داشته باشید که تراکم بالا، یکی از ویژگی‌های کلیدی طلا است که می‌توان از آن برای تشخیص طلای واقعی از تقلبی استفاده کرد. با انجام یک آزمایش ساده وزن و حجم، می‌توانید عیار طلای خود را با اطمینان بیشتری تعیین کنید.

4. تست سایش و آسیب

علاوه بر روش‌های مرسوم مانند تست آهنربا یا بررسی کد، ظاهر طلا نیز می‌تواند نشان‌دهنده‌ اصل یا تقلبی بودن آن باشد. طلای واقعی در گذر زمان درخشش و جلای خود را حفظ می‌کند و به ندرت کدر یا خالدار می‌شود. اگر جواهری که به عنوان طلا به شما فروخته شده، کدر، فرسوده یا دارای لکه‌هایی به رنگ‌های دیگر باشد، احتمالاً طلای واقعی نیست.

برای بررسی دقیق‌تر، به قسمت‌هایی از جواهرات که بیشتر در معرض سایش هستند، مانند لبه‌ها و نقاط تماس با پوست، توجه کنید. اگر در این نواحی فلز دیگری به رنگ نقره‌ای، مسی یا برنجی مشاهده کردید، احتمالاً با روکش طلا یا آبکاری روی فلز دیگری روبرو هستید و با طلای واقعی سروکار ندارید.

5. آزمایش اسید نیتریک برای تشخیص طلا اصل از تقلبی

آزمایش اسید نیتریک یکی از مطمئن‌ترین روش‌ها برای تشخیص طلای واقعی در میان جواهرات است، با این حال، این روش معایبی نیز دارد که در ادامه به صورت خلاصه به مهم‌ترین آنها اشاره می‌کنیم:

• اسید نیتریک یک ماده شیمیایی خطرناک است و به راحتی در دسترس عموم نیست.

• اسید نیتریک بسیار خورنده است و بخارهای مضری ساطع می‌کند که می‌تواند باعث آسیب به ریه‌ها و چشم شود.

به همین دلیل، توصیه می شود که به جای انجام این آزمایش خودتان، به یک جواهرساز معتبر مراجعه کنید.

6. کشیدن طلا روی پوست 

کشیدن طلا روی پوست یکی از روش‌های ساده برای تشخیص طلای واقعی از تقلبی، است. در این روش، شما فقط به یک قطعه جواهرات نیاز دارید. مراحل زیر را دنبال کنید:

• جواهر طلا را به مدت چند ثانیه در دست خود نگه دارید تا گرم شود.

• قطعه طلا را به آرامی به عقب و جلو روی پوست خود، به خصوص روی قسمت داخلی مچ دستتان بمالید.

• مشاهده کنید که آیا پوست شما تغییر رنگ می دهد یا خیر.

• اگر پوست شما پس از مالش سیاه، آبی یا سبز شود، به احتمال زیاد قطعه طلا تقلبی است. 

• طلای واقعی با پوست شما واکنش نشان نمی دهد و رنگ آن را تغییر نمی دهد. 

• نکته مهم قبل از انجام آزمایش، آرایش خود را از روی پوست پاک کنید تا نتیجه دقیق تری به دست آید.

7. تشخیص طلا اصل از فیک با سرکه

یکی از روش‌های ساده برای تشخیص طلای واقعی از طلای تقلبی، استفاده از سرکه است. این آزمایش بسیار ساده است و به ابزار خاصی نیاز ندارد. چند قطره سرکه سفید را روی تکه طلا بریزید. چند دقیقه صبر کنید، مشاهده کنید که آیا رنگ طلا تغییر کرده است یا خیر. اگر رنگ طلا ثابت بماند (بدون تغییر رنگ)، آنگاه واقعی است اما اگر رنگش به سبز یا سیاه تغییر کند، تقلبی است.

بیشتر بخوانید: روش براق کردن طلا در منزل

8. سرامیک و کاشی در تشخیص طلا

یکی از روش‌های ساده برای تشخیص طلای واقعی از تقلبی، استفاده از سرامیک بدون لعاب است. برای انجام این کار، به یک قطعه سرامیک یا کاشی بدون لعاب نیاز دارید سپس مراحل زیر را دنبال کنید:

• سطح سرامیک را تمیز کنید: مطمئن شوید که سطح سرامیک تمیز و عاری از هرگونه چربی یا کثیفی است، زیرا این موارد می تواند بر نتیجه آزمایش تأثیر بگذارد.

• طلا را روی سرامیک بکشید: قطعه طلا را با فشار ملایم روی سطح سرامیک بکشید. اگر طلا واقعی باشد، خطی طلایی بر جا می‌گذارد.

• نتیجه را بررسی کنید: اگر خطی که بر جای مانده طلایی باشد، به احتمال زیاد طلای شما واقعی است. اما اگر خط سیاه یا قهوه ای باشد، احتمالاً با فلز دیگری روبرو هستید.

• تشخیص طلای اصل از تقلبی با سنگ محک

استفاده از سنگ محک روشی سنتی برای تشخیص طلای اصل از تقلبی است که قدمت آن به هزاران سال پیش می‌رسد. در این روش، از یک سنگ محک مخصوص و سوزن‌های طلا با عیارهای مختلف برای ایجاد رگه‌هایی روی سنگ استفاده می‌شود. سپس رنگ رگه‌ها با یکدیگر مقایسه می‌شوند تا عیار طلای مورد آزمایش تعیین شود.

9. بررسی رنگ طلا اصل و تقلبی

بررسی رنگ روشی برای تشخیص طلای اصل از تقلبی است، اما به تنهایی کافی نیست و باید در کنار روش‌های دیگر استفاده شود. در اینجا نکاتی در مورد بررسی رنگ طلا برای تشخیص اصل یا تقلبی بودن آن ارائه می‌کنیم:

• طلای خالص (24 عیار) به رنگ زرد درخشان و کمی مایل به نارنجی است.

• رنگ طلای خالص در گذر زمان تغییر نمی‌کند و کدر یا سیاه نمی‌شود.

• تشخیص سریع طلای اصل از تقلبی با وایتکس

استفاده از وایتکس برای تشخیص طلای اصل از فیک روش دقیقی نیست و حتی می‌تواند به جواهرات شما آسیب برساند به همین دلیل، جواهرسازان و متخصصان طلا این روش را توصیه نمی‌کنند.

10. سکه مسی برای تشخیص طلای اصل از بدل

روش تشخیص طلای اصل از تقلبی با استفاده از سکه مسی دقیق نیست و قابل اعتماد نیست زیرا درست است که سکه‌های مسی می‌توانند در تشخیص برخی از فلزات تقلبی به شما کمک کنند، اما برای طلا این روش دقیق نیست. در ادامه دلایل عدم ‌کارایی این روش را شرح می‌دهیم:

• طلا فلزی بسیار نرم‌تر از مس است. اگر سکه مسی را روی طلای واقعی بکشید، به احتمال زیاد روی طلا خش می‌افتد، حتی اگر طلا تقلبی نباشد.

• بسیاری از جواهرات طلا روکش دارند. این روکش می‌تواند از جنس فلز دیگری باشد که سخت‌تر از طلاست و در تماس با سکه مسی خط نمی‌اندازد.

• طلای خالص (عیار 24) بسیار نرم است و برای ساخت جواهرات از آن استفاده نمی‌شود. معمولاً طلا را با فلزات دیگر مانند مس ترکیب می‌کنند تا استحکام آن را افزایش دهند. این آلیاژها می‌توانند سخت‌تر از مس باشند و در تماس با سکه مسی خط نیاندازند.

نتیجه گیری

در این مقاله، 10 روش برای تشخیص طلای اصل از بدلی و تقلبی ارائه شده است. به خاطر داشته باشید که هیچ کدام از این روش ها به تنهایی قطعی نیستند و برای اطمینان کامل، باید از یک جواهرساز یا متخصص فلزات گرانبها کمک بگیرید.